Bezoek academische website Lode Vereeck Lode Vereeck

Het leger is weer in

zondag 1 juli 2018  Lode Vereeck

Het leger is weer in. Professor Jonathan Holslag (VUB), partijwoordvoerder Joachim Pohlmann (N-VA) en pr-man Peter De Keyzer (Growth Inc.) zijn fans. Het zou een maatschappelijke verantwoordelijkheid zijn om het land te helpen verdedigen tegen allerlei interne en externe bedreigingen. Het zou sterke jongens maken van al die slapjanussen. Het zou leiderschapscapaciteiten kweken, te vergelijken met een Vlerick MBA. Dat zal wel, maar het leger is  natuurlijk geen gesubsidieerd empowerment seminarie; het dient niet om op konijnen te schieten. Vroeger of later wordt het leger ingezet om oorlog te voeren en mensen te doden.

Mij zal u er niet vinden, want ik ben een pacifist, zo eentje die na de verschrikkingen van de wereldoorlogen “nooit meer oorlog wil”. Uit de scherpe of wollige reacties die ik daar meestal op krijg, blijkt dat velen niet weten wat pacifisme is, noch de basisregels van geweld en het oorlogsrecht kennen.

Het is niet zo dat een pacifist geen geweld gebruikt of zich niet verzet tegen onrecht. Ook een pacifist zal zich met geweld verdedigen indien zijn leven wordt bedreigd door geweld. Hij laat zich niet afslachten. Dat is het recht op zelfverdediging. Zelf heb ik dan ook enkele jaren een Oosterse gevechtssport beoefend.

In militaire termen betekent het recht op zelfverdediging dat een land een sterke defensie mag/moet uitbouwen, maar geen aanvalscapaciteit en dat het geen militaire bijdrage levert voor buitenlandse (politieke of maatschappelijke) conflicten, zoals in het Midden-Oosten. Het houdt ook in dat een land zelf wapens mag/moet produceren, maar niet exporteren naar ondemocratische regimes of gewelddadige groepen. Ook de vervanging van de oude F-16’s door nieuwe gevechtsvliegtuigen moet geëvalueerd en beslist worden vanuit de capaciteit op zelfverdediging, niet op aanval. 

Bij een politiek of maatschappelijk conflict kiest een pacifist nooit voor een gewelddadige oplossing (met uitzondering van het recht op zelfverdediging). In zijn strijd tegen onrecht kiest hij steeds voor geweldvrij verzet.  Pacifisme is echter niet de geweldloosheid van zwakkeren die zich niet kunnen verzetten (bv. door ziekte) of durven verzetten (bv. uit angst), maar wel de geweldvrijheid van sterkeren die zich wél met geweld zouden kunnen verzetten, maar die de tegenstanders door geweldvrij verzet willen overtuigen.

Wie verkiest om politieke of maatschappelijke conflicten toch met geweld op te lossen, heeft zich aan enkele regels van het internationaal oorlogsrecht te houden. Zo is blinde terreur tegen de burgerbevolking verboden. Een gerichte, proportionele actie tegen een vreemde militaire agressor of bezetter, die duidelijk herkenbaar is door het dragen van emblemen of uniformen, is volgens de principes van de Conventie van Genève wel toegestaan. Blinde terreur zoals wij die de laatste jaren terug kennen, is onaanvaardbaar en moet dan ook bestreden worden, zonder geweld als het kan, met geweld als het moet.

 

← Terug naar het overzicht