Bezoek academische website Lode Vereeck Lode Vereeck

Helft bruggen Albertkanaal al verhoogd. Kwart bruggen via PPS in Vlaamse begroting.

zaterdag 22 november 2014  Marino Keulen, Martine Taelman, Lode Vereeck

 

Twintig jaar geleden besliste de toenmalige Vlaamse minister van Openbare Werken om de standaard vrije doorvaarthoogte onder de bruggen van het Albertkanaal te verhogen van 7,00m tot 9,10m.  Deze verhoging van de doorvaarthoogte gaf uitvoering aan een Europese richtlijn en moest de doorvaart van schepen met vier lagen containers mogelijk maken op het Albertkanaal.

 

Eind oktober 2014 beschikken 28 van de 63 bruggen over een vrije hoogte van 9,10 meter en is de verhoging voor 3 bruggen in volle uitvoering. 7 bruggen werden al verhoogd voor 1994. Het tijdspad van het uitvoeringstraject voor de verhoging van de 32 resterende bruggen over het Albertkanaal  heeft nog steeds, zoal initieel gepland, 2020 als einddatum.

 

De totale kostprijs voor de 56 nieuwe bruggen wordt geraamd op minimaal 425 miljoen euro. Van 3 bruggen zijn (nog) geen kostenramingen gekend[1]; van de 7 brugverhogingen die voor 1994 gerealiseerd werden, is de kostprijs niet bekend.

 

Bruggen

Aantal

Kostprijs

- Verhoogd sinds 2006[2]

21

171.786.939

- In uitvoering in 2014

3

25.904.790

- Nog uit te voeren[3]

32

227.600.000

Tussentotaal

56

min. 425.291.729

- Verhoogd voor 1994

7

?

Totaal

63

min. 425.291.729

 

In 2014 voorziet het investeringsprogramma van nv De Scheepvaart 17 miljoen euro voor de verhoging van de bruggen, waarvan thans ongeveer 3,26 miljoen euro is vastgelegd.

 

Het project voor het verhogen van de bruggen over het Albertkanaal staat tevens opgenomen in het SALK-uitvoeringsplan. Volgens Vlaams minister van Mobiliteit, Ben Weyts, werden er echter geen SALK-middelen aan dit project toegewezen.

 

Voor de verhoging van de bruggen werden tot nu toe 4.092.952 euro aan Europese subsidies binnengehaald. Sinds april 2013 werden er echter geen aanvragen voor Europese middelen meer ingediend. Op 11 september 2014 lanceerde de Europese commissie een nieuwe call met als deadline 26 februari 2015. De subsidieaanvragen waaronder die voor het verhogen van de bruggen worden thans voorbereid.

 

Conform de beslissing van de Vlaamse Regering van 18 oktober 2013 wordt de herbouw van 15 bruggen via publiek-private samenwerking (PPS) beoogd (raming bouwkosten 108 miljoen euro). In samenwerking met PMV geeft nv De Scheepvaart vorm aan de technische, juridisch en administratieve voorbereiding van het PPS-luik.

 

Martine Taelman wijst op de positieve effecten voor de binnenvaart en de files: “Door de verhoging van de bruggen over het Albertkanaal wordt een vrije doorvaarthoogte van 9,10 meter gerealiseerd. Hierdoor wordt het Albertkanaal ook bevaarbaar voor schepen met vier lagen containers. Dat is een goede zaak voor de binnenvaart in Vlaanderen, maar ook voor het wegvrachtvervoer dat minder hinder zal ondervinden van congestie op de E313. Door de mogelijkheid van vier‐lagen‐containervaart zullen immers meer bedrijven voor de binnenvaart kiezen om hun goederen te vervoeren. Meer goederenvervoer langs het Albertkanaal betekent minder goederenvervoer over de weg, wat gunstig is voor de doorstroming, het milieu en de verkeersveiligheid in de provincies Antwerpen, Limburg en Luik.

 

Marino Keulen wijst op de positieve effecten voor de economie: “Met de geplande afronding van de werken in 2020 kunnen de Kempen en Limburg zich verder profileren als aantrekkelijke en multimodaal ontsloten regio’s. De verhoging van de bruggen over het Albertkanaal zijn dus een bijkomende troef om investeerders, bedrijven en werkgelegenheid aan te trekken. Met de sluiting van Ford Genk is de verhoging van de bruggen over het Albertkanaal dan ook prioritair opgenomen in het SALK-uitvoeringsplan.”

 

Lode Vereeck waarschuwt voor de financiële afwikkeling: “De maatschappelijke kosten-batenanalyse toont ook een hoog positief maatschappelijk rendement, maar de financiering moet goed bewaakt worden. Tot nu toe haalde Vlaanderen maar 1% Europese subsidies binnen. Op 11 september jl. lanceerde de Europese Commissie een nieuwe call. Gelet op het hoge kostenplaatje van de verhogingswerken is het binnenhalen van Europese middelen niet onbelangrijk. Samen met de projecteigenaar dient de Vlaamse Regering volop in te zetten op de opmaak van degelijke en goed onderbouwde subsidiedossiers.

Voor 15 bruggen, geraamd op 108 miljoen euro, zal de verhoging worden uitgevoerd via publiek-private samenwerking (PPS). Door de verstrengde houding van de Europese Commissie ten aanzien van PPS-projecten dient de Vlaamse regering extra waakzaam te zijn dat deze PPS-constructies ook als zodanig worden erkend door Europa. Tenzij er tollen worden geheven op de bruggen over het Albertkanaal, is het commercieel risico van de private partner zo beperkt, dat consolidatie (opname van de uitgaven) in de Vlaamse begroting en schuld erg waarschijnlijk is. De Vlaamse regering moet dus rekening houden met een budgettaire kost van 108 miljoen euro.”

 

Martine Taelman wijst op een lokaal knelpunt: “De brug over het Albertkanaal in Grobbendonk is enkele jaren geleden beschadigd door een vrachtwagen. Bij de herstellingswerken is de verhoging ineens meegenomen, maar de werken hebben erg lang geduurd. Dit leidde tot aanzienlijke maatschappelijke kosten, zoals de feitelijke opsplitsing van de gemeente, een omleiding van 20 kilometer tussen deelgemeenten en lange files. Ik vraag dan ook een tweede brug in Grobbendonk aan het industrieterrein Beverdonk, zoals destijds in het meerjarenplan van De Scheepvaart stond.”

 

Tenslotte merkt Marino Keulen op de verwevenheid met andere dossiers: “De bouw van de brug in Godsheide (Hasselt) vereist dat er dringend knopen worden doorgehakt over het Spartacus-tracé.”

 


 

[1] Zie voetnoten 2 en 3.

[2] Van 2 uitgevoerde projecten, m.n. HSL-brug (Infrabel) en Oevel Punt (VIA-Invest/AWV), is de kostprijs niet bekend. Wat Oevel Punt betreft, kan de kostprijs niet achterhaald worden, omdat de brug een onderdeel uitmaakte van een ruimer pakket dat via een PPS-constructie in de markt werd gezet.

[3] Van 1 nog uit te voeren project, m.n. brug Kleine Ring (BAM), is de kostprijs nog niet gekend.

← Terug naar het overzicht