Bezoek academische website Lode Vereeck Lode Vereeck

Fusiestad Limburg goed voor 361 miljoen euro extra per jaar

zaterdag 29 september 2018  Yves Lambrix

HASSELT - Als de 42 Limburgse steden en gemeenten fuseren tot de ‘stad Limburg’ komt er elk jaar 361 miljoen euro extra uit het Vlaams Gemeentefonds naar deze provincie. Dat heeft professor overheidsfinanciën Lode Vereeck (UHasselt) berekend. “Dit betekent dat Limburg elk jaar opnieuw meer krijgt dan de hele enveloppe van het SALK-actieplan gedurende de voorbije vijf jaar”, aldus Vereeck. “Bovendien kan je de fusie administratief doorvoeren waarbij je, naar Antwerps model, werkt met één gemeenteraad en 42 districtsraden.”

 

Gemeenten die vrijwillig fuseren, krijgen van de Vlaamse overheid een eenmalige schuldvermindering van 500 euro per inwoner, met een plafond van 20 miljoen euro per fusie.

Daarnaast kunnen fusies een hogere ranking in het Gemeentefonds in de hand werken, simpelweg omdat de vijf parameters wijzigen (zie kader rechts). Let wel: de Vlaamse regering heeft vastgelegd dat een fusie nooit kan leiden tot minder inkomsten uit het Gemeentefonds.

Professor Lode Vereeck en Eveline Grauls van UHasselt hebben berekend welke impact fusies in Limburg hebben op de verdeling van de middelen uit het Gemeentefonds.

 

1. Huidige fusie Oudsbergen

Met 23.415 inwoners krijgt de nieuwe fusiegemeente Oudsbergen (Meeuwen-Gruitrode en Opglabbeek) op 1 januari een eenmalige schuldvermindering van 11,7 miljoen euro. De fusie genereert geen extra middelen uit het Gemeentefonds en blijft op 5,5 miljoen euro per jaar.

2. Huidige fusie Pelt

De nieuwe fusiegemeente van Overpelt en Neerpelt zal vanaf 1 januari 32.641 inwoners tellen. Dit betekent een eenmalige schuldvermindering van 16,3 miljoen euro. De jaardotatie uit het Gemeentefonds blijft op 7,2 miljoen euro.

3. Fusiestad Hasselt-Genk

Als de twee Limburgse centrumsteden zouden fuseren, wordt Hasselt-Genk met 143.631 inwoners de derde grootste gemeente van Vlaanderen, na Antwerpen en Gent. Ze geniet dan een eenmalige schuldvermindering van 20 miljoen euro (zonder plafond was dit 71,8 miljoen euro). De fusiestad zou jaarlijks 70,8 miljoen euro uit het Gemeentefonds krijgen. Dit is 7,5 miljoen euro meer dan beide steden vandaag (opgeteld) krijgen.

4. Limburg krijgt 14 fusiesteden

Limburg telt 14 politiezones. Als de gemeenten van die zones zouden fuseren tot 14 steden, zou dit weinig effect hebben. Elf fusiesteden krijgen geen cent meer uit het Gemeentefonds. Sint-Truiden-Gingelom-Nieuwerkerken zien hun Gemeentefondsdotatie jaarlijks met 813.000 euro stijgen tot ruim 17 miljoen euro. De fusiestad Beringen-Ham-Tessenderlo ziet zijn inkomsten jaarlijks stijgen met 13,4 miljoen euro tot 29,3 miljoen euro. Als Hasselt, Zonhoven, Diepenbeek, Halen, Lummen en Herk-de-Stad (politiezone Limburg Regio Hoofdstad) zouden fuseren, rijven ze samen 72 miljoen euro per jaar binnen, of 22,7 miljoen euro meer dan nu.

“Deze relatief kleinschalige fusies doen de jaardotaties uit het Gemeentefonds met amper 61 miljoen euro per jaar stijgen. De financiële impact is dus relatief beperkt”, meent Vereeck. “Idem voor de kostenefficiëntie. In Zwitserland heeft onderzoek na de grote gemeentefusies van 2001-2014 uitgewezen dat die meer hiërarchie en bureaucratie hebben veroorzaakt. De schaalvoordelen van de fusie waren immers al door eerdere samenwerking opgesoupeerd.”

5. Limburg krijgt 3 fusiesteden

Voor de provincieraadsverkiezingen van 14 oktober moet de Limburger, naargelang zijn woonplaats, kiezen in een van de drie districten (Noord, Midden en Zuid). Als de betrokken gemeenten van die districten zouden fuseren tot drie grote fusiesteden, stijgt de jaarlijkse dotatie uit het Gemeentefonds voor de drie steden samen met maar liefst 337 miljoen euro tot 576,6 miljoen euro.

“Dit is een substantiële verhoging van 140 procent”, aldus Lode Vereeck.

6. Limburg wordt één fusiestad

Als de 42 Limburgse steden en gemeenten vandaag zouden fuseren tot één ‘stad Limburg’ dan zou die met 863.425 inwoners meteen de grootste stad van Vlaanderen worden.

De eenmalige schuldvermindering van 20 miljoen euro mag dan verwaarloosbaar zijn, de dotatie uit het Gemeentefonds is dat niet. Die stijgt van 239,8 miljoen euro vandaag (voor de 42 steden en gemeenten samen) naar 600,8 miljoen euro. Dit is een stijging van 361 miljoen euro of 150 procent. Daardoor zou er jaarlijks 696 euro naar elke Limburger gaan, of bijna drie keer meer dan vandaag het geval is.

 

“Natuurlijk zullen de Limburgse steden en gemeenten zich hier in het begin tegen verzetten”, meent Lode Vereeck. “Maar je kan dit oplossen door het Antwerpse model hier uit te rollen: je vertrekt van één groot stadsbestuur Limburg met 42 districtsraden, met districtsburgemeesters en -schepenen. Wettelijk kan dit perfect. Zo organiseer je een administratieve fusie waarbij de eigenheid van de 42 steden en gemeenten behoudt maar jaarlijks wel 361 miljoen euro extra inkomsten int. Dit is zelfs meer dan de 317,5 miljoen euro van het SALK-actieplan die de voorbije vijf jaar naar Limburg zijn gekomen.”

Met zo’n superfusie is meteen de 326 miljoen euro weggewerkt die Limburg elk jaar opnieuw misloopt omdat Brussel deze provincie niet geeft waar ze recht op heeft - de zogenaamde Limburgtoets die professor Vereeck begin 2015 heeft gemaakt.

Het Belang van Limburg, pag. 2.

← Terug naar het overzicht