Bezoek academische website Lode Vereeck Lode Vereeck

HBVL: Corona kost federale schatkist minstens 4,2 miljard per maand

zaterdag 4 april 2020  Yves Lambrix

De tijdelijke werkloosheid en verplichte winkelsluitingen om de coronacrisis in te dijken, kosten de federale schatkist minstens 4,2 miljard euro per maand. Dat blijkt uit voorzichtige macro-economische berekeningen.

Op 12 maart, net voor de grote uitbraak van de coronacrisis in ons land, zegt het monitoringcomité, oftewel de cijferexperten van de federale regering, dat de federale begroting dit jaar afstevent op een structureel tekort van 14,4 miljard euro of 2,9% van het bruto binnenlands product. Het bbp is de totale geldwaarde van alle goederen en diensten die in ons land geproduceerd worden.

De voorbije drie weken heeft de regering Wilmès-II drastische maatregelen genomen om de crisis in te dammen en de economische gevolgen zo veel mogelijk te beperken. De verplichte sluiting van horecazaken en vrijetijdswinkels en de versoepeling van de tijdelijke werkloosheid springen het meest in het oog. Maar die kosten geld, veel geld.

Hoog tijd dus voor enkele macro-economische berekeningen. Daarvoor vertrekken we van officiële cijfers van de Nationale Bank. Vorig jaar bedroeg het bbp 473 miljard euro en telde België 4.890.000 werkenden. Vandaag zijn 1.047.000 onder hen (21,41%) technisch werkloos. Wat kost dit?

Bedrijfsvoorheffing

0,801 miljard/maand

Vorig jaar ontving de federale staat 44,9 miljard euro aan bedrijfsvoorheffing. Dat is het voorschot dat de werkgever inhoudt op het belastbare loon van de werknemer. Voor ruim een miljoen tijdelijk werklozen valt die bedrijfsvoorheffing nu weg, al wordt een stukje gerecupereerd (zie punt 2). Per maand gaat het om 801 miljoen euro (44,9 miljard voorheffing x 21,41% technisch werklozen : 12 maanden).

Tijdelijke werkloosheidssteun

1,031 miljard euro/maand

Werknemers die tijdelijk werkloos worden gesteld wegens overmacht omwille van het coronavirus, krijgen een uitkering die gelijk is aan 70% van hun gemiddeld loon (begrensd op 2.754,76 euro) plus een maandelijkse premie van 146,38 euro. Van dit brutobedrag wordt 26,75% bedrijfsvoorheffing ingehouden. Het gemiddeld vervangingsinkomen bedraagt daardoor 1.345 euro (afhankelijk van brutoloon, gezinssituatie …). Deze uitkeringen kosten de overheid 1,031 miljard euro per maand (1.345 euro x 1.047.000 werklozen - 26,75% voorheffing).

Sociale bijdragen

1,272 miljard euro/maand

Iedereen in dit land die een inkomen uit arbeid haalt, moet zijn steentje bijdragen aan de sociale zekerheid. Werk je in loondienst, dan worden je sociale bijdragen door je werkgever van je loon afgehouden. De werknemersbijdragen in de privésector bedragen 13,07% van het brutoloon en de werkgeversbijdragen 25%. Zelfstandigen storten hun sociale bijdragen zelf. Vorig jaar werden in ons land voor 71,3 miljard euro aan sociale bijdragen gestort, of gemiddeld 5,94 miljard euro per maand. Met 1.047.000 tijdelijk werklozen zal dit bedrag met 22,41% terugvallen naar 4,67 miljard euro, of 1,272 miljard euro per maand minder.

Btw

1,104 miljard euro/maand

Vorig jaar inde de Belgische Staat 61,9 miljard euro aan btw-inkomsten. Dat is gemiddeld 5,16 miljard euro per maand. Met hun vervangingsinkomen kan dat miljoen tijdelijk werklozen nu minder uitgeven (ook al omdat horeca, kledingswinkels … gesloten zijn). Met een tijdelijke werkloosheid van 21,4% kan je dus stellen dat er 21,4% minder wordt geproduceerd en verkocht, en dat Vadertje Staat ook 21,4% minder btw-inkomsten krijgt. Omgerekend gaat het om 1,104 miljard euro per maand.

TOTAALVERLIES

4,2 miljard euro/maand

De tijdelijke werkloosheid en verplichte winkelsluitingen kosten de federale overheid - in een erg conservatieve berekening - dus 4,2 miljard euro per maand. Let wel: dit bedrag houdt geen rekening met de effecten van de regionale maatregelen, de medische meeruitgaven en de minderinkomsten aan accijnzen. Een vat ruwe olie bijvoorbeeld kost maar een derde van een jaar geleden.

Niets wijst erop dat de maatregelen snel worden opgeheven. Als ze één trimester van kracht blijven, tot half juni, zal dat de federale schatkist dus 12,6 miljard euro kosten. Reken daar het structureel begrotingstekort van 14,4 miljard euro bij dat het monitoringcomité net voor de crisis had voorspeld, en met een beetje tegenslag zitten we binnenkort met een tekort van 27 miljard euro. Dat is quasi 6% van het bbp, of het dubbele van wat Europa zijn lidstaten oplegt. Dat percentage zal nog oplopen als de voorspelde economische recessie zich aanzet.

“De lockdownmaatregelen zullen de economische activiteit met 25% en de consumptie met 33% doen krimpen. Voor de economische groei betekent dat een krimp tussen de 2% en 6%”, bevestigt ook de OESO (Organisatie voor Economische Samenwerking en Ontwikkeling).

Twee partijen treffen hierin schuld: de coronacrisis en de vorige regering-Michel. In tijden van mooie economische groei en nulrente (op leningen) slaagde die er niet in om het structurele begrotingstekort weg te werken en buffers te creëren. We staan dus voor loodzware jaren van besparingen.

Het Belang van Limburg, pag. 4.

← Terug naar het overzicht