De dienstverlening van de overheid wordt geplaagd door lange wachttijden, o.a. in de gehandicaptenzorg. Vraagsubsidies bieden een oplossing die ook de emanicpatie bevordert.
Standpunten
Confederalisme? Latfederalisme!
Als bijdrage tot het publieke debat bespreek ik in dit Standpunt het begrip, de historische voorbeelden, de argumenten, de scenario’s, de praktijk, de voor- en tegenstanders en de wenselijkheid van het confederalisme. De institutionele hervorming van België is geen doel op zich, maar een middel om terug een coherent en daadkrachtig beleid te voeren. U kan deze tekst ook nalezen in 7 aparte, kleinere bijdragen onder 'Standpunten'.
7. Confederalisme: slotbeschouwing
Het Belgische federale verstandshuwelijk dreigt stilaan op de klippen te lopen. Het servies vliegt voor de camera’s over en weer, over elk detail wordt ruzie gemaakt. De beide partners begrijpen elkaar niet meer en blijven al jaren samen voor de kinderen. En dus is de vraag: proberen we dit huwelijk toch vergeefs te redden, of gaan we scheiden, of kiezen we voor een LAT-relatie?
6. Confederalisme: voor- en tegenstanders
Het pleidooi voor een confederaal België is niet nieuw. De ‘Frontbeweging’ ijverde reeds voor ‘een vrij Vlaanderen in een vrij België’. Met die slagzin streefden ze een Belgisch confederaal model na. Maar wat zijn de standpunten van CD&V, Open VLD, N-VA, LDD, sp.a, Groen, Vlaams Belang of Waalse partijen?
5. Confederalisme: praktische vragen
1) Welke bevoegdheden blijven nog federaal, dus Belgisch? 2) Blijft er solidariteit bestaan tussen de deelstaten? 3) Wie betaalt de Belgische schuld af? 4) Hoe wordt de federale staat gefinancierd? 5) Blijft er een Belgisch parlement bestaan? 6) Blijft er een Belgische regering bestaan? 7) Blijft de Belgische grondwet bestaan? 8) Blijft er een gemeenschappelijke hoofdstad? 9) Wat gebeurt er met de Duitstalige Gemeenschap? 10) Is een Belgische confederale staat realistisch?
4. Confederalisme: scenario's
Tussen droom en daad staan wetten in de weg en praktische bezwaren. En dus luidt de vraag: hoe kan een confederale staat in België worden opgericht? Hieronder worden een vijftal scenario’s besproken in toenemende mate van revolutionariteit.
3. Confederalisme: bestaansreden
De federale Belgische staat werkt niet goed omwille van de tegenstellingen tussen Noord- en Zuid-België. Het gaat daarbij om politiek-maatschappelijke, geen etnische tegenstellingen. Maar verschil van mening is geen reden om een land te hervormen; het is zelfs de essentie van de democratie. Het voornaamste argument voor het confederalisme is en blijft dan ook de efficiëntie van het beleid en de communautaire vrede.
2. Confederalisme: voorbeelden
Het is een mythe dat er geen succesvolle confederaties zouden zijn geweest. Wel is het juist dat de meeste confederaties ontstaan zijn vanuit onafhankelijke staten en niet vanuit een unitaire of federale staat. Denken we maar aan de Europese Unie die de iure geen confederatie is, maar de facto als een confederatie van soevereine staten zou kunnen worden beschouwd. Daarnaast zijn er de Verenigde Provinciën, Zwitserland, de Geconfedereerde Staten van Amerika, de Duitse Bond, ...
1. Confederalisme: begripsbepaling
Wat is confederalisme precies? We moeten oppassen voor begripsverwarring, of beter begripsvervuiling, want in België gebruiken politici dit woord niet helemaal in zijn correcte betekenis.
Vlaamse begroting 2013: Herstel door vertrouwen
De economische heropleving moet komen van het herstel van het vertrouwen. Want als we verwachten dat het slecht gaat - en we durven ons geld niet uitgeven -, dan gaat het ook slecht. En als we verwachten dat het goed gaat - en we durven ons geld wel uitgeven -, dan gaat het ook goed. Zo simpel werkt de economie. Het is aan de regering om het vertrouwen te herstellen.
De eenheidstaks
Een belastingsstelsel dat sociaal is, rechtvaardig, eenvoudig en goed voor jobs? Bestaat zoiets? Kunnen alle belastingskwalen verholpen worden met één medicijn? Eén fiscale big bang? De eenheidstaks verlaagt de lasten op arbeid, laat de sterkste schouders de zwaarste lasten dragen, belast alle inkomensvormen op dezelfde manier en is fraudebestendig door zijn eenvoud.
De miserietaks bezorgt koude rillingen
11 juli was een feestdag, 12 juli is een trieste dag. Het is een trieste dag, in de eerste plaats voor mensen die hun huwelijk op de klippen zien lopen en die daarvoor door deze Vlaamse regering meer dan dubbel zo zwaar bestraft worden. Wat hebben zij de Vlaamse overheid misdaan? Deze regering, die toch reeds als los zand aaneen hangt, dreigt elk moreel gezag te verliezen. Want wie betrouwbaar is in het kleinste, is ook betrouwbaar in het grote; en wie onrechtvaardig is in het kleinste, is ook onrechtvaardig in het grote. (Lc, 16, 10)
Relance door hervorming van de belastingen
De Belgische regering is op zoek naar relance-maatregelen om de economie sneller te laten groeien. Ik stel een hervorming van de belastingen voor die rechtvaardig is, de loonkosten verlaagt, de financieringbehoefte van de overheid dekt en de administratieve lasten beperkt: de eenheidstaks.
Schuld en verantwoordelijkheid bij bestuursdaden
Vandaag bespreekt het Vlaams Parlement de zogenaamde ‘niemals wieder’-resolutie die moet vermijden dat een debacle als dat van de Gemeentelijke Holding zich nog eens herhaalt. De tekst van de resolutie is het resultaat van een open en constructief debat tussen meerderheid en oppositie in de commissie Financiën, vertrekkende van een sneuveltekst geschreven door voorzitter Eric Van Rompuy, die hiervoor alle lof verdient.
Nieuwe Vlaamse autofiscaliteit: de wegentollen komen eraan!
De automobilisten hoesten jaarlijks een slordige 14 miljard euro aan belastingen op. Als stank voor dank krijgen zij wegen met putten, rotte verlichtingspalen, kilometerlange files, minder en vooral dure parkeerplaatsen. En nog is het niet genoeg. Want ook de Vlaamse regering wil de automobilist verder uitpersen met splinternieuwe belastingen onder de vorm van wegentollen, goed voor 1,16 miljard euro.
De immanente inefficiëntie van de overheid
Kan een bedrijfsmatige aanpak van de overheid wel werken? Louter methodologisch stelt zich het probleem dat de "waarde" van een overheidsdienst niet kan berekend worden. Aan de hand van prestatie-indicatoren kan de "output" per eenheid input wel gemeten worden en de technische efficiëntie kan zelfs heel hoog zijn, maar levert de overheid wel de output waarop de burgers zitten te wachten? Door het ontbreken van de marktwerking zijn er geen prijzen die de waardering van de klanten voor de verschillende overheidsdiensten weerspiegelen. Een technisch-efficiënte overheid is dus in principe haalbaar (en schrandere ambtenaren maximeren ook hun productie), maar een economisch-efficiënte overheid d.w.z. die de welvaart van het land maximeert, is een illusie. Een overheid kan namelijk op heel technisch-efficiënte wijze diensten aanbieden die niet of nauwelijks gewenst zijn...
Vermogensbelasting: dogma of taboe?
De uitdaging bestaat erin om belastingen te zetten die (1) de financieringbehoefte van de overheid op duurzame wijze dekken en (2) de beheers- en controlekosten van de fiscale administratie beperkt houden, die (3) rechtvaardig én matig zijn opdat de economische groei niet gefnuikt wordt en die (4) kunnen rekenen op een gekwalificeerde parlementaire meerderheid. Kan een vermogensbelasting aan al die voorwaarden voldoen?
Waarom ik een libertair ben
Ik ben een libertair. Voor mij is individuele vrijheid de allerbelangrijkste waarde. Onvrije mensen zijn slaven, en ik weiger als een slaaf te leven. Ik wil kunnen vrij zijn, vrij handelen en vrij spreken. Elke vezel in mij verzet zich tegen betutteling of machtsmisbruik.
“Responsabiliseer” de politici i.p.v. de deelstaten
Zelfs na een staatshervorming met een nieuwe financieringswet waarin meer bevoegdheden en rechtstreekse inkomsten bij de deelstaten zitten, zal er geen “responsabilisering” zijn indien de ministers en volksvertegenwoordigers niet “geresponsabiliseerd” worden. Dat kan door een prestatievergoeding voor politici in te voeren.
Nieuwe Vlaamse strategie: “on n’est organisateur de rien”
In maart 2009 stelde professor Bart Maddens (KUL) een nieuwe Vlaamse strategie voor om vooruitgang te boeken in de staatshervorming. De laatste communautaire wanhoopspoging - een dialoog tussen gemeenschappen o.l.v. Kris Peeters (CD&V) - was immers mislukt. De Maddens-strategie omvatte een dubbele institutionele stiptheidsactie. Enerzijds waren de Vlamingen niet langer vragende partij voor een nieuwe stap in de staatshervorming: “On n’est demandeur de rien.” Pas wanneer de Franstaligen terug geld zouden nodig hebben, zouden de Vlamingen hun eisen stellen. Anderzijds moest Vlaanderen de bestaande institutionele instrumenten, zoals het belangenconflict, maximaal benutten. Reeds in januari 2010 concludeerde Bart Maddens dat deze strategie dood en begraven was. N-VA kleurde in het Vlaams parlement niet “buiten de lijntjes” en CD&V kwam bij monde van premier Yves Leterme (CD&V) met het “samenwerkingsfederalisme” op de proppen.