Bezoek academische website Lode Vereeck Lode Vereeck

De ‘sociale vlaktaks’ heet niets voor niets ‘sociaal’

vrijdag 17 november 2017

 

De sociale vlaktaks van Open Vld heeft als doel de personenbelasting drastisch te vereenvoudigen en te verlagen. Daar kan niemand op tegen zijn. Concreet wordt de belastingvrije som fors verhoogd en daarboven wordt er nog één tarief van 30% geheven op alle inkomsten uit arbeid én uit roerend vermogen, ook op meerwaarden. Een euro is dus een euro voor de fiscus. Enkel de inkomsten uit onroerend vermogen, zoals huurgelden, worden voorlopig niet meegenomen omdat de effecten op de huurmarkt nog nader bestudeerd moeten worden.

 

Tegelijk pleit Open Vld voor de afschaffing van de belastingbrief en de invoering van bevrijdende bronbelastingen. Dat betekent dat de werkgever of de bank de verschuldigde belastingen op arbeid of roerend vermogen onmiddellijk doorstort aan de fiscus. En daarmee is de kous af. Vlaktaks en bronbelasting zijn onlosmakelijk aan elkaar verbonden. Omdat de werkgever of de bank niet op de hoogte is van andere inkomsten, is een bronbelasting immers enkel mogelijk indien er slechts één tarief geldt en zonder het omslachtige gedoe met allerhande aftrekposten. Zo’n eenvoudig systeem maakt ook de kans op fraude veel kleiner. En ook daar kan niemand op tegen zijn.

 

De tegenstanders waren er echter weer als de kippen bij om de vlaktaks als asociaal te bestempelen. Op het eerste zicht lijkt het immers alsof armen en rijken evenveel belastingen zullen moeten betalen - namelijk 30% - en dat de rijken veel minder zullen moeten afdragen dan nu het geval is - namelijk 50%. Niets is minder waar. De belastingvrije som zorgt er immers voor dat de gemiddelde belastingdruk geleidelijk stijgt van 0% (voor wie de belastingvrije som verdient) naar 10%, 15%, 20%, 24% tot uiteindelijk 30% voor wie heel veel verdient (zie tabel). Het progressieve karakter van de sociale vlaktaks staat dus buiten kijf. Door de vele aftrekposten in het huidige stelsel betalen de hoogste inkomens overigens ook geen 50% personenbelasting, maar slechts 33,7%.

 

Bruto-

inkomen

Belasting-

vrije som

Belastbaar

inkomen

Belasting

(30%)

Netto-

inkomen

Fiscale

druk

0

1.000

0

0

0

0,0%

1.000

1.000

0

0

1.000

0,0%

1.500

1.000

500

150

1.350

10,0%

2.000

1.000

1.000

300

1.700

15,0%

3.000

1.000

2.000

600

2.400

20,0%

5.000

1.000

4.000

1.200

3.800

24,0%

10.000

1.000

9.000

2.700

7.300

27,0%

50.000

1.000

49.000

14.700

35.300

29,4%

 

Maar roepen de tegenstanders dan: is de sociale vlaktaks wel even progressief en herverdelend als het huidige belastingstelsel? Een eerste belangrijke eigenschap van de sociale vlaktaks is het schrappen van de vele aftrekposten. Uit steekproeven naar de aftrekbaarheid van o.a. woonleningen, pensioensparen en zonnepanelen blijkt dat die vooral de hogere inkomens ten goede komen. Als alle aftrekposten zouden worden geschrapt, dan wordt de belastingdruk dus vanzelf al progressiever.

Waar de tegenstanders geen rekening mee houden, is het positieve effect op de werkgelegenheid. Zo zorgt de sociale vlaktaks voor een forse verlaging van de fiscale lasten op arbeid. Hierdoor dalen de loonkosten, wat de concurrentiekracht en de creatie van jobs in onze bedrijven ten goede komt. Ook dat is sociaal, omdat werk nog altijd het beste middel is tegen armoede. Maar het meest vernieuwende en revolutionaire onderdeel van de sociale vlaktaks is de uitbreiding van de belastbare basis naar alle inkomsten uit roerend vermogen. Wanneer de sociale vlaktaks wordt ingevoerd, zullen dus o.a. ook de meerwaarden belast worden. Aangezien het roerend vermogen vooral in handen is van rijkere burgers, zal de sociale vlaktaks dus leiden tot een sterkere herverdeling en relatief hogere fiscale bijdrage van de vermogenden.

Ten slotte heeft Open Vld op het themacongres in 2015 beslist om de haalbaarheid van een basisinkomen te onderzoeken. Zo’n basisinkomen is eigenlijk een negatieve belastingvrije som. In combinatie met een vlaktaks zou die de progressiviteit en herverdeling van het belastingstelsel sterk verhogen (zie tabel). Voer voor discussie dus op het Vrijheidscongres dit weekend in Antwerpen.

 

Basis-

inkomen

Bruto-

loon

Belasting

(30%)

Netto-

loon

Totaal

inkomen

Fiscale

druk

500

0

0

0

500

-100,0%

500

1.000

300

700

1.200

-20,0%

500

1.500

450

1.050

1.550

-3,3%

500

2.000

600

1.400

1.900

5,0%

500

3.000

900

2.100

2.600

13,3%

500

5.000

1.500

3.500

4.000

20,0%

500

10.000

3.000

7.000

7.500

25,0%

500

50.000

15.000

35.000

35.500

29,0%

 

← Terug naar het overzicht