Bezoek academische website Lode Vereeck Lode Vereeck

Fiscaliteit van de toekomst: schaf de belastingbrief af

zondag 31 juli 2016

 

Deze blog vertolkt mijn persoonlijke standpunten en voorstellen en binden noch mijn partij, noch mijn fractie.

  

Nood aan fiscale hervorming

Zolang er overheden bestaan, zullen er belastingen geheven worden. Gezien het onvrijwillige en dwingende karakter van belastingen moeten die overheden zuinig omspringen met de middelen die ze onteigenen om hun werking te financieren. Zij moeten zich daarom enkel toeleggen op hun kerntaken: orde en veiligheid, infrastructuur en gelijke kansen.

Ook het innen van de belastingen moet efficiënt en rechtvaardig gebeuren. Het huidige belastingstelsel is door zijn complexiteit geen van beide. De fiscale koterij is oud en tot op de draad versleten. Een hervorming en vereenvoudiging van de fiscaliteit dringen zich dan ook op.

Hoe zou een modern belastingstelsel er in en voor de 21ste eeuw kunnen uitzien? Eenvoudig: schaf de belastingbrief af, zowel de papieren als de digitale versie. Makkelijk gedaan, maar wat zijn de gevolgen van zo’n radicale maatregel?

Met de afschaffing van de belastingbrief verdwijnt het omslachtige proces van het berekenen van de belastingbasis na aftrek van alle aftrekposten. In plaats daarvan worden alle belastingen geheven aan de bron en moeten er naderhand geen correcties meer worden doorgevoerd.

  

Eenvoud

Het systeem van bevrijdende bronbelastingen wordt dus veralgemeend en toegepast op zowel beroepsinkomsten als ondernemings- en vermogensinkomsten. Het zijn dus de bedrijven, de ondernemers, de banken of makelaars die de belasting doorstorten aan de fiscus (wat nu al gebeurt bij de bedrijfsvoorheffing, de roerende voorheffing en de btw).

- In de personenbelasting wordt de belastingbrief voor loontrekkenden vervangen door een bevrijdende bedrijfsvoorheffing aan een vast percentage, dat verlaagd kan worden door de afschaffing van alle aftrekposten (30 à 35%). De betaling gebeurt door de werkgever, zoals nu al het geval is.

- De vennootschapsbelasting wordt afgeschaft en vervangen door een bevrijdende omzetbelasting van 0,05 tot 1% (cf. karaattaks). De betaling gebeurt door de verkoper (cf. btw) bij de realisatie van een verkoop in België. Het gesteggel over de winstbepaling is meteen van de baan. De fiscale spitstechnologie en de rulings die al te vaak leidden tot het betalen van 0 euro vennootschapsbelasting kunnen meteen naar de prullenmand, samen met de belastingbrief.

- De bestaande vermogenswinstbelastingen worden geharmoniseerd (25%) en zijn bevrijdend. Vermogensbelastingen worden afgeschaft omwille van de dubbele belasting (non bis in idem). 

 

Rechtvaardigheid

Een bevrijdende bronbelasting is per definitie proportioneel en kent geen aftrekposten. Indien nodig, kan een fiscale sturing van het gedrag wel gebeuren via de tarieven, maar niet via een complexe lijst van aftrekposten. Maar is een proportionele belasting wel rechtvaardig, aangezien armen en rijken hetzelfde tarief betalen? Is het m.a.w. verzoenbaar met het draagkrachtbeginsel? Het antwoord is: nee. En daarom moeten de bevrijdende bronbelastingen worden aangevuld met een belastingvrije basisbijslag, d.i. een soort basisinkomen dat zorgt voor een progressieve fiscale druk ondanks het vaste tarief van de bevrijdende bronbelastingen (zie tabel hieronder). Zo dragen de sterkste schouders toch de zwaarste lasten.

De basisbijslag is onvoorwaardelijk en vervangt of vult enkele sociale uitkeringen aan, maar hoeft niet zo hoog te zijn als een volwaardig basisinkomen. De bedoeling is vooral om de progressiviteit in de fiscaliteit te bewaren. Voor de financiering zijn verschillende budgetneutrale scenario’s mogelijk.

 

Conclusie

Het idee om de belastingbrief af te schaffen leidt als vanzelf tot een nieuw belastingstelsel van bevrijdende bronbelastingen en een belastingvrije basisbijslag (3B+3B). Dat is een fair systeem want iedereen is gelijk voor de belastingwet (groot en klein), de fiscale druk is progressief (door de basisbijslag) en de tarieven zijn redelijk.  Het systeem is ook innovatief, duidelijk, administratief eenvoudig (zonder aftrekposten) en klaar voor de economie van de toekomst die gebaseerd zal zijn op digitale transacties. 

_______________________

 

Tabel. Fiscale druk bij belastingvrije basisbijslag en proportionele belasting

Basis-bijslag

Bruto-inkomen

Belasting (30%)

Netto-inkomen

Totaal inkomen

Belasting-druk

Belastingdruk
(in %)

300

0

0

0

300

-300

-100%

300

500

150

350

650

-150

-30%

300

750

225

525

825

-75

-10%

300

1000

300

700

1000

0

0%

300

1500

450

1050

1350

150

10%

300

2000

600

1400

1700

300

15%

300

3000

900

2100

2400

600

20%

300

5000

1500

3500

3800

1200

24%

Basis-bijslag

Bruto-inkomen

Belasting (35%)

Netto-inkomen

Totaal inkomen

Belasting-druk

Belastingdruk
(in %)

350

0

0

0

350

-350

-100%

350

500

175

325

675

-175

-35%

350

750

262

488

838

-88

-12%

350

1000

350

650

1000

0

0%

350

1500

525

975

1325

175

12%

350

2000

700

1300

1650

350

17%

350

3000

1050

1950

2300

700

23%

350

5000

1750

3250

3500

1500

30%

 

← Terug naar het overzicht