Bezoek academische website Lode Vereeck Lode Vereeck

Redelijkheid is zedelijkheid

woensdag 20 mei 2015  Luk Van Biesen en Lode Vereeck

(por la versión en castellano, clique aqui

 

Gisteren verdedigde de Amerikaanse lobbyist Robert Shapiro in de krant De Tijd de aasgierfondsen. Hij viel daarbij het Belgische wetsvoorstel aan dat deze fondsen aan banden wil leggen. De timing was niet toevallig. Het voorstel stond gisteren immers op de agenda van de bevoegde kamercommissie. In een poging om druk te zetten op de kamerleden stuurde ook het Institute of International Finance een brief tegen het voorstel. Het siert Shapiro dat hij openlijk toegeeft de belangen van de aasgieren te behartigen. Zijn argumenten houden economisch echter geen enkele steek. Meer zelfs, ze zijn gewoon feitelijk fout.

 

1. Zo stelt Shapiro dat aasgierfondsen bereid zijn "om risico’s te nemen op het moment dat landen op de rand van het bankroet staan. [...] Als zij niet in de bres springen, gaat dat land failliet.” Aasgierfondsen zouden dus de laatste reddingsboei zijn om aan geld te geraken en het bankroet te vermijden. Dit is flagrant onjuist.

Aasgierfondsen kopen staatsobligaties voor een appel en een ei op nadat een land bankroet dreigt te gaan of is gegaan. Zij verschaffen geen vers geld aan staten in geldnood, maar enkel een aalmoes aan bange obligatiehouders. Via gerechtelijke actie hopen zij daarna woekerwinsten te maken door 100% van de nominale waarde terug te eisen.

Aasgierfondsen zijn dus niet betrokken bij de oorspronkelijke schulduitgifte, noch bij het bankroet. Zij zijn dus geen stakeholders (zoals de oorspronkelijke schuldeisers waarvan de meerderheid een redelijke oplossing wil), maar zuivere speculanten die onredelijke winsten nastreven en landen tot een tweede bankroet dwingen. Het ontbreekt hen aan elke vorm van financiële ethiek.

 

2. Volgens Shapiro zou de Belgische wetgeving de toegang van ontwikkelingslanden tot de internationale financiering beperken. Ook dat is complete onzin. De deuren tot de internationale financiële markten zijn immers al dicht op het moment van het bankroet. Van dan af zijn die landen voor meerdere jaren op zichzelf of op hun bondgenoten aangewezen – tenzij er goede afspraken worden gemaakt met de oude schuldeisers.

Volgens Shapiro kan een land als Argentinië enkel nog aankloppen bij Rusland en China en heeft het de bruggen opgeblazen met andere landen. Ook dat klopt niet. Argentinië heeft een overeenkomst met 93% van haar schuldeisers, waaronder de Club van Parijs (met de Europese schuldeisers), om 30% van de inleg terug te betalen. Argentinië heeft die middelen, die thans worden opzij gezet op een rekening van de Argentijnse Centrale Bank. Door een Amerikaanse vonnis kunnen de “goede” obligatiehouders echter niet worden uitbetaald. Gebeurt dat wel, dan leggen de aasgieren beslag.

 

3. Het Institute of International Finance is van mening dat de Belgische wet de voorspelbaarheid van het juridisch kader zou ondermijnen. Dat is een vreemde redenering. Vandaag is het net onvoorspelbaar of aasgierfondsen hun slag zullen thuis halen. De nieuwe Belgische wet daarentegen is glashelder: aasgierfondsen krijgen niet meer dan de prijs waartegen zij de obligaties aankochten. Trouwens, wat weerhoudt de aasgierfondsen om de financiële oplossing te aanvaarden die door 93% van de oude schuldeisers werd aanvaard en waarbij zij nog een enorm rendement zouden halen?

Aasgieren zijn zelf verantwoordelijk voor instabiliteit. Zij dwingen landen tot een tweede bankroet en ondermijnen daarmee de stabiliteit in die landen en op de internationale financiële markten.

 

4. Tenslotte stelt Shapiro dat het Belgisch wetsvoorstel eerder “symbolisch” is, omdat schuldpapier van ontwikkelingslanden meestal onder Amerikaans of Brits recht wordt uitgegeven. Het zou pas “gevaarlijk” worden (voor de aasgierfondsen) "indien andere landen het Belgische voorstel zouden gaan kopiëren". Een zoveelste fout. Landen die een betalingsovereenkomst hebben met hun “goede” obligatiehouders kunnen wel degelijk betalingen doen via België, zonder dat aasgierfondsen beslag kunnen leggen. Dat is een serieuse pad in de korf van de aasgierfondsen die Shapiro verdedigt.

Het betekent dat een deel van de internationale financiële transacties – en wie weet in de toekomst ook internationale schulduitgiften – via ons land kunnen verlopen. Daarvoor is de Amerikaanse financiële wereld uiterst beducht, wat de scherpe reactie van Shapiro en anderen ook ten dele verklaart.

 

Dat de internationale lobbying machine op gang is gekomen, toont het belang van het Belgische wetsvoorstel dat de grenzen en het belang van België ver overschrijdt. Het treft de aasgierfondsen recht in het hart. Hopelijk houden de Belgische kamerleden voet bij stuk en zwichten zij niet voor de druk en de leugens vanwege de vertegenwoordigers van een groep immorele casinokapitalisten.

 

Luk Van Biesen is Kamerlid Open Vld en trekker van het wetsvoorstel.

Lode Vereeck is Senator Open Vld en mede-initiatiefnemer. Hij doceerde van 1998 tot 2009 aan de Universidad Torcuato di Tella in Buenos Aires.

 

Disclaimer. Deze blog doet geen uitspraak over oorzaak en verantwoordelijkheid van schuldencrisissen. Een deel ervan verscheen als reactie in De Tijd vandaag.

 

← Terug naar het overzicht